چاپ مقالات پژوهشی در سطح بین‌الملل مشکلات کشور را حل نمیکند
عضو هیات علمی دانشگاه تهران در گفت‌وگو با ایسنا:
یک پژوهشگر با بیان اینکه هدف از پژوهش باید حل مشکلات جامعه باشد، گفت: چاپ مقالات در سطح بین‌المللی لزوما مشکل کشور را حل نمیکند و سطح سواد نیز افزایش نمییابد.
به گزارش ثبات‌نیوز، شاهین رفیعی، عضو هیات علمی گروه مهندسی ماشین‌های کشاورزی دانشگاه تهران، درباره تاکید و ضرورت نگاشتن مقالات در پایگاه‌های استنادی گفت: صحبت هایم را با چند پرسش آغاز می‌کنم، «آیا باید صرفا دنبال رشد مجلات در پایگاه‌های استنادی باشیم؟» یا «باید برای پژوهش شاخص‌های دیگر نیز گذاشته شود؟» در حال حاضر «چند درصد از پژوهش‌های ما مشکل کشور را حل می‌کند؛ حتی اگر مقاله‌ای هم چاپ نشود؟»، «آیا مشکلات کشور با افزایش مقالات بین‌المللی حل شده است؟»، مقالاتی وجود دارند که برای اینکه در مجلات منتشر شوند، باید پول پرداخت کرد و هنگامی که مقاله چاپ می‌شود اگر دانشجویان بخواهند از اطلاعات مقاله استفاده کنند، باید پول به دلار بدهند، آیا این روش درست است؟
وی با تاکید بر اینکه انگیزه نخست برای انجام پژوهش نباید چاپ مقاله بین‌المللی باشد، ادامه داد: بلکه هدف از پژوهش باید حل مشکلات جامعه باشد. باید شرکت‌های خصوصی، کارخانجات و دولت مشکلات را تعریف کنند. از سوی دیگر از دانشگاهیان برای حل مشکلات کشور کمک بخواهند. طبق یکی از قوانین باید بخشی از بودجه صنایع برای تحقیقات و دانشگاه هزینه شود. در کشورهای خارجی سیاست‌های مالیاتی و انگیزشی برای ارتباط صنعت و دانشگاه گذاشته شده است. اگر بخش خصوصی در بورسیه کردن و انجام پژوهش از پژوهشگران و محققان حمایت کند، از مالیات آن‌ها کاسته می‌شود. یعنی دولت سیاست‌هایی گذاشته ارتباط بین دانشگاه و بازار آزاد قویی شود.
این پژوهشگر ادامه داد: متاسفانه در کشور ما از کارمندان دولت خوب مالیات دریافت می‌کنند؛ اما در اخذ مالیات از شرکت‌های خصوصی کوتاهی می‌شود. برای نمونه یک مرکز تحقیقاتی در وزارت کشاورزی با حضور ۲۵۰۰ هیات علمی تاسیس شده است، دولت بودجه را در اختیار آن مرکز قرار می‌دهد، آن مرکز تعیین می‌کند برای انجام تحقیقات از دانشگاه کمک بگیرد یا خیر. این موضوع یعنی اصالت دانشگاه نادیده گرفته شده است. حال سوال اینجاست، به چه میزان در حوزه کشاورزی، وزارت کشاوزی توانسته مسئله محور تحقیقات را پیش ببرد و به چه میزان از دانشگاه‌ها کمک خواسته است؟ از بنده به عنوان هیات علمی از سوی وزارت علوم و وزارت کشاورزی خواسته‌ای وجود نداشته است، اگر خواسته‌ای هم بوده در خصوص نگاشتن مقاله برای دریافت امتیاز است. درست است، اگر امکانات وجود داشته باشد، مقالات را در سطح بین‌المللی به چاپ می‌رسانیم؛ اما لزوما با چاپ مقاله، مشکل کشور حل نمی‌شود و سطح سواد نیز افزایش نمییابد.
رفیعی بیان کرد: زمانی طبق آیین‌نامه جذب دانشجو در سطح دکتری یکی از امتیازات نگاشتن مقاله بود و این موضوع انگیزه‌ای برای دانشجو به شمار می‌آمد تا مقاله تدوین کند. در حال حاضر به دلیل صندلی اضافه یا برابری در مقطع تحصیلات تکمیلی، دانشجویان انگیزه‌ای برای نوشتن مقاله ندارند. به همین دلیل اگر تعریف درستی از پژوهش نداشته باشیم، با تغییر شرایط از انگیزه دانشجویان برای نوشتن مقاله هم کاسته می‌شود. باید تاکید کنم، تعریف درستی از پژوهش در کشور وجود ندارد و هنگامی یک رفتاری ایجاد شده است، نمی‌توان خیلی سریع آن رفتار را اصلاح کرد.
