انتشار «گویش سیوندی» از مجموعه گنجینه‌ گویش‌های ایرانی

کتاب «گویش سیوندی» از مجموعه گنجینه‌ گویش‌های ایرانی به کوشش «مریم مولایی» در شیراز منتشر شد.

به‬ گزارش‬ ثبات‌نیوز در شیراز، زبان سیوندی، گونه‏‌ای از زبان‏‬‌های ایرانی شاخه غربی شمالی است که در «سیوند» فارس به کار می‏‌رود و حتا نزدیک‏ترین روستاها به آن، نه بدان سخن گفته و نه از آن چیزی می‏‬‌فهمند.
در زبان سیوندی، فعل در زمان‌‏های مختلفِ دستوری تغییرشکل می‌دهد و حتّا در برخی کُنش‏‌ها، صیغه‏‌ها نیز تغییرشکل می‏‌یابد به این معنی که در زبان سیوندی از یک فعل، گونه‏‌های مختلفی دیده می‏‌شود و صورت‏‌های ماضی، مضارع و آیندۀ فعل و گاهی صیغه‏‌های فعل نیز با یکدیگر متفاوت است.
گونه زبانی سیوندی در روستای سیوند از توابع شهرستان مرودشت صحبت می‏‌شود. روستای سیوند در ۸۵ کیلومتری شمال غربی شیراز و در دامنه جنوبی کوهی از رشته‏‌کوه زاگرس واقع است که حدود ۵ هزار نفر جمعیّت دارد. شغل مردم این روستا بیشتر کشاورزی، باغداری و کامیون‏‌داری است. در بخش غرب آن، رودخانه سیوند جریان دارد که از «جلگه پاسارگاد» سرچشمه می‌گیرد و در محل «پل خان» به «رودخانه کر» می‏‌پیوندد.
سیوندی‏‌ها در حدود یک قرن و نیم پیش از ده‌کهنه به سیوند کنونی نقل‌مکان کرده‏‌اند به‏ طوری که سنگ قبرهای موجود و پژوهش میدانی «بهرام روستاپور» مؤیّد آن است. به‏ علاوه، این مطلب را «حسن آزاده»، یکی از شخصیت‏‌های فرهنگی سیوند، پنجاه سال پیش از دو نفر که آن زمان بیش از صد سال داشته‏‌اند، شنیده است.
تا آنجا که بررسی محقّقین نشان می‏‬‌دهد به‏ جز چندین پژوهش که پژوهشگران خارجی، همچون «مالچانووا» (۱۹۷۳)، «ویلهلم ایلرس» (۱۹۷۶) و سیوندی مانند خرّم (۱۳۹۳ تا ۱۳۹۵)، آزاده و «نوروزی» (۱۳۹۵) و یا «مولایی» (۱۳۹۶) انجام داده‌اند، هنوز تحقیقی در مورد این‏ گونه زبانی به‏‌صورت جدّی انجام نگرفته است.
پژوهشی که «صراحی» و مولایی (چاپ نشده) درباره حیات زبانی سیوندی انجام داده‏‌اند، نشان می‬ ‌دهد بر اساس الگوهای جامعه‏‌شناسیِ زبان، زبان سیوندی شدیداً در معرض خطر نابودی قرار دارد. لذا این مهم، پژوهشگر را بر آن داشت که به لحاظ اهمیت و شرایط ویژه این‏ گونه زبانی به بررسی آن بپردازد.

کتاب گویش سیوندی به همت انتشارات نگارستان ادب در شیراز، منتشر شد.