
کتاب «آسیبشناسی اطلاعات» با نگاهی به اطلاعات فریبکارانه و دستکاری در رسانههای دیجیتال به بازار کتاب رسید.
به گزارش ثباتنیوز، اطلاعات فریبکارانه و نادرست و مباحث مشابه نظیر اخبار جعلی، مطالب پساحقیقی و….. موضوعات جدیدی نیستند ولی هیچگاه به اندازه امروز در سرنوشت بشر موثر نبودهاند. چرا که در گذشته امکان اشاعه گسترده این گونه مطالب وجود نداشت.
آیلین کالونی استادیار دانشکده ارتباطات دانشگاه «سیتی دوبلین» (DCU) و جین سویتر استاد علوم سیاسی و مدیر موسسه «رسانهها، دموکراسی و جامعه آینده» از همین دانشگاه در کتاب «آسیبشناسی اطلاعات» با زیرعنوان «اطلاعت فریبکارانه و دستکاری در رسانههای دیجیتال» با بهرهگیری از پژوهشهای میانرشتهای و بررسی مطالعات موردی بینالمللی درکی جامع و روزآمد از اطلاعات فریبکارانه آنلاین و اقدامات مقابلهای ممکن را ارائه میدهند.
در پیشگفتار و در صفحه این کتاب ۱۶ میخوانیم:
«گرچه ضرورتِ تدوین اقدامات متقابل برای مقابله با اطلاعات فریبکارانه امری ضروری و فوری است اما این کار از جنبههای گوناگون با چالشهایی مواجه است؛ نخست، دشواریهایِ مفهومی چشمگیری در تعریف این مساله وجود دارد. دوم، موانع عملی زیادی بر سر راه تدوین اصول منصفانه و با ثبات برای تعدیل حجم عظیم محتوای آنلاین وجود دارد. سوم، هرگونه محدودیت پیشنهادی برای آزادی بیان ضرورتاً با ملاحظات حقوقی اخلاقی و دموکراتیک همراه است. چهارم، فناوریهای ارتباطی پیوسته در حال تحولاند و این امر طراحی اقدامات مقابلهای مؤثر برای آینده را دشوار میسازد. پنجم و شاید از همه مهمتر به دلیل نوپایی این حوزه پژوهشی و عدم دسترسی به دادههای پلتفرمها شکافهای اساسی در درک ما از این مساله وجود دارد. در نتیجه در مورد این که باید برای مقابله با این پدیده کاری انجام شود، توافق گستردهای وجود دارد اما چیستی آن چندان روشن نیست.
بدون شک، عصر دیجیتال کنونی ما مستعد «شوک ناشی از تازگی» است به این معنا که پدیدههای رسانههای دیجیتال میتوانند رادیکالتر از آنچه هستند به نظر برسند، زیرا ما آنها را از پیشینه تاریخیشان جدا میکنیم با نگاهی بلندمدت به تاریخ بشر، متوجه میشویم که هیچ چیز جدیدی در مورد اطلاعات فریبکارانه وجود ندارد».
نویسندگان در این کتاب که توسط انتشارات راتلیج منتشر شده است، مدلی از فرآیند اطلاعات نادرست را معرفی میکنند که چهار بُعد با زمینه اصلی را شامل میشود؛ بازیگران مخرب، پلتفرمها، مخاطبان و اقدامات مقابلهای. پویایی هر بعد در کنار طیف گوناگونی از مطالعات موردی بینالمللی برگرفته از حوزههای اطلاعاتی مختلف از جمله سیاست، بهداشت و جامعه تحلیل میشود.
کالونی و سویتر با تبیین رابطه متقابل میان این چهار بعد و بروز و ظهور آنها در بسترهای گوناگون بینالمللی نشان میدهند که اطلاعات فریبکارانه و نادرست در فضای آنلاین مسالهای پیچیده با علل متعدد و همپوشان و بدون راه حلهای ساده است.
مسعود میرزایی و سیدوهاب امت محمدی مترجمان کتاب «آسیبشناسی اطلاعات» در یادداشتی مینویسند:
«نظامهای دموکراتیک در نقاط مختلف جهان بهطور فزایندهای با اشاعه اطلاعات فریبکارانه -اطلاعات نادرستی که به صورت عامدانه و با هدف فریب مخاطبان انبوه منتشر میشود- مواجه هستند. اشاعه عمدی اطلاعات دروغ و حمله به حقوق اقلیتها آزادی مطبوعات و حاکمیت قانون هنجارها و ارزشهای بنیادینی را که مشروعیت نهادی و ثبات سیاسی دموکراسیها به آن وابسته است به چالش میکشد.
اطلاعات فریبکارانه انواع گوناگونی دارد که مهمترین آنها عبارتند از: اخبار جعلی، تحریف و دستکاری، اطلاعات نادرست، دروغگویی سیاستمداران در مورد سیاستها و فعالیتهای سیاسی خود، حمله به شواهد و مستندات علمی موجود درباره موضوعات مهمی مانند تغییرات آبوهوایی، اشاعه انواع مختلف تئوریهای توطئه عجیب و غریب و در نهایت ابداع داستانهای متعدد برای شعلهور ساختن منازعات سیاسی اجتماعی موجود در گوشه و کنار جهان».
کتاب «آسیبشناسی اطلاعات» علاوه بر پیشگفتاری با عنوانی که روی کتاب گذاشته شده در چهار فصل شامل «بازیگران مخرب»، «پلتفرمها»، «مخاطبان» و «اقدامات مقابلهای» نوشته شدهاست. «ارتباطات پساحقیقی» هم عنوان بخش سخن پایانی کتاب است. در صفحه ۱۳۳ بخش آخر میخوانیم:
«جوامع دموکراتیک در جبهههای مختلف با چالشهای عمیقی روبهرو هستند. همانطور که اشاره شد محیط اطلاعاتی تحت تأثیر اختلالات عمدهای قرار گرفته، از جمله کاهش کیفیت اخبار و اطلاعات سیاسی، کاهش تنوع به دلیل متمرکزتر شدن مالکیت رسانهها، افزایش تفرقه و قطبی شدن در میان جمعیتها، افزایش نسبیتگرایی در مباحثات عمومی و افزایش نابرابریها در دانش سیاسی. تحلیلهای پیشگامانه از جمله توسط پیتر میرا دانشمند فقید علوم سیاسی و استاد انستیتو دانشگاه اروپایی بهدرستی نشان میدهد که دموکراسیها بهطور مداوم از مولفه مردمی خود (توده مردم) و سازوکارهای مشارکت معنادار شهروندان تهی میشوند. در ارتباط با تشخیص فرهنگ پسا حقیقت یوهان فارکاس و یا نیک شو از دانشگاه کپنهاگ بهطور مشابه نتیجه گیری میکنند که دموکراسی به حقیقت بیشتری نیاز ندارد بلکه به سیاست و حاکمیت مردمی بیشتر نیاز دارد. از این دیدگاه یافتن راههایی برای احیای دموکراسی و مشارکت عمومی گامی اساسی در مواجهه با مجموعه ای از مشکلات ذکر شده است.»
کتاب «آسیبشناسی اطلاعات» با ترجمه مسعود میرزایی و سیدوهاب امت محمدی در ۱۷۲ صفحه به همت انتشارات جوینده به تازگی وارد بازار کتاب شده است.






