
ثبات نیوز / زندگی مدرن با همه پیشرفتهای تکنولوژیک، رفاه نسبی و دسترسی بیسابقه به اطلاعات، بهشکل متناقض منبعی بزرگ برای اضطراب شده است. اضطرابی که گاهی آرام و خزنده در ما رخنه میکند و گاهی بهصورت ناگهانی و فلجکننده، ما را از عملکرد طبیعی بازمیدارد.
زندگی امروز پر است از استانداردهای بالا و فشارهایی که از طریق رسانهها و شبکههای اجتماعی تشدید میشوند و فرد را وارد یک میدان فرسایشی میکنند. زندگی امروزی با سرعت بالا، زمان بازسازی روانی را از بین برده و موجب افزایش اضطراب نسبت به دوران گذشته شده است.
در دوران روم باستان، اضطراب را نوعی «عدم تعادل جسمی یا روحی» میدیدند. یونانیها باور داشتند که بدن انسان از چهار مایع اصلی (خلطها) ساخته شده: خون، صفرای زرد، صفرای سیاه و بلغم و ترس و نگرانی ناشی از عدم تعادل این مایعات است.
در دوران قرون وسطی اضطراب اغلب به ایمان، وسوسههای شیطانی، یا گناه ارتباط داده میشد و مردم فکر میکردند اضطراب نتیجه «دوری از خدا» یا «وسوسه شیطان» است، نه یک مشکل ذهنی یا روانی.
در قرون نوزدهم و با تولد علم روانپزشکی مدرن، اضطراب بهعنوان یک «پدیده روانی قابل بررسی» شناخته شد. فروید اضطراب را بهعنوان نشانهای از کشمکش درونی انسان تعریف کرد و اظهار داشت که اضطراب نتیجه تعارض بین «نهاد» (خواستههای غریزی)، «فرامن» (اخلاق و وجدان) و «خود» (میانجی) است.
در قرن بیستم، با رشد روانپزشکی و رواندرمانی، اضطراب بهصورت رسمی و علمی وارد دستهبندی اختلالات روانی شد.
امروزه اضطراب یکی از شایعترین اختلالات روانی در جهان است. طبق آمار سازمان جهانی بهداشت (WHO)، بیش از 30درصد افراد در طول زندگیشان یکبار اضطراب بالینی را تجربه میکنند. اما خبر خوب این که اضطراب نه تابو است، نه نشانه ضعف، بلکه مسئلهای قابل درک، درمان و مدیریت است مانندهر بیماری جسمی.
امروز همه می دانیم که اضطراب یکی از واکنشهای طبیعی بدن نسبت به موقعیتهای ناشناخته، پرتنش یا تهدیدآمیز است. اما وقتی این واکنش بیش از حد یا مزمن شود، ممکن است زندگی روزمره، روابط و حتی سلامتی جسم و روان ما را مختل کند. خوشبختانه، راهکارهایی مؤثر برای شناخت، درک و مدیریت اضطراب وجود دارد.
اضطراب، علل و علائم
اضطراب حالتی ذهنی و جسمی است که با احساس نگرانی، تنش و ترس از آینده همراه است. برخلاف ترس که معمولا به یک تهدید مشخص مربوط میشود، اضطراب بیشتر به تهدیدهای ناشناخته یا تخیلی مربوط است.
اضطراب ممکن است نشات گرفته از دلایلی چون عوامل محیطی مثل فشار شغلی، امتحان، مشکلات خانوادگی یا مالی؛ عوامل ژنتیکی و زیستی مثل سابقه اضطراب در خانواده یا اختلالات شیمیایی در مغز (مثل سروتونین)؛ سبکزندگی مصرف بیش از حد کافئین، کمخوابی، یا تغذیه نامناسب و یا تجربههای گذشتهمثل آسیبهای روحی، ترومای کودکی یا ناکامیهای شدید باشد. اضطراب معمولا با علائمی چون تپش قلب، تعریق زیاد، احساس تنگی نفس یا درد قفسه سینه، بیقراری، بیخوابی، نگرانی ذهنی مداوم، مشکلات تمرکز یا احساس گیجی ذهنی، درد معده یا مشکلات گوارشی و … خود را نشان می دهد.
راهکارهای مؤثر برای مدیریت اضطراب
- تنفس عمیق و آگاهانه: تنفس آهسته و کنترلشده، پیام آرامش را به مغز میفرستد و سیستم عصبی را متعادل میکند. ساده ترین تمرین برای تنفس ۴ ثانیه دم، ۴ ثانیه نگهداشتن، ۴ ثانیه بازدم، ۴ ثانیه مکث و تکرار آن است.
- ذهنآگاهی : یادگیری زندگی در لحظه اکنون بدون قضاوت. تمرکز بر صداها، حسها،و تنفس در حال حاضر میتواند ذهن را از نگرانیهای آینده جدا کند.
- ورزش منظم: فعالیت بدنی باعث ترشح اندورفین (هورمون شادی) میشود و اضطراب را کاهش میدهد. حتی ۲۰ دقیقه پیادهروی سبک در روز معجزه میکند.
- محدود کردن کافئین و قند: نوشیدنیهای انرژیزا یا قهوه زیاد میتوانند اضطراب را تشدید کنند. به جای آن، آب، دمنوشهای گیاهی یا شیر گرم آرامبخشاند.
- نوشتن احساسات: نوشتن درباره احساساتت باعث تخلیه روانی و خودآگاهی میشود.
- صحبت با دیگران: مکالمه با یک دوست قابل اعتماد، رواندرمانگر، یا حتی یک همراه میتواند کمک بزرگی باشد. شنیده شدن نیمی از مسیر آرامش است
- یادگیری «پذیرش» به جای «مبارزه»: گاهی اضطراب مثل مهمانی ناخوانده است، بهجای جنگیدن با آن، فقط آن را بپذیرید.
در پایان
اضطراب همیشه با بشر بوده است اما انسانها به مرور آموخته اند بهجای ترسیدن از آن، حال درونیشان را درک کنند، درباره آن حرف بزنند و به خودشان کمک کنند. اضطراب نشانهای است از اینکه ما به امنیت، استراحت یا شنیده شدن نیاز داریم.
خبرنگار: مینا باقری






