محصول کشاورزی تراریخته (یا همان GMO مخفف Genetically Modified Organism) به محصولی گفته می‌شود که ساختار ژنتیکی آن از طریق مهندسی ژنتیک و در آزمایشگاه تغییر کرده است.
به گزارش روند بازار، در این روش، دانشمندان یک یا چند ژن مفید را از یک موجود زنده (که می‌تواند یک گیاه دیگر، باکتری یا حتی حیوان باشد) جدا می‌کنند و آن را به دی‌ان‌ای ($DNA$) محصول کشاورزی مورد نظر اضافه می‌کنند. هدف از این کار، بخشیدن یک ویژگی جدید و مثبت به آن گیاه است که در حالت عادی و طبیعی واجد آن نبوده است.
چرا محصولات را تراریخته می‌کنند؟ (اهداف اصلی)
- مقاومت در برابر آفت‌ها و حشرات: با وارد کردن یک ژن خاص، گیاه ماده‌ای تولید می‌کند که برای حشرات آفت سمی است، اما برای انسان خطری ندارد. در نتیجه، نیاز به سم‌پاشی شیمیایی به شدت کاهش می‌یابد.
- تحمل خشکی و شوری: تولید گیاهانی که می‌توانند در خاک‌های کم‌آب یا شور رشد کنند و در برابر تغییرات اقلیمی مقاوم باشند.
- مقاومت به علف‌کش‌ها: کشاورزان می‌توانند از علف‌کش‌ها برای نابودی علف‌های هرز استفاده کنند، بدون اینکه به خود محصول اصلی آسیبی برسد.
- افزایش ارزش غذایی: برای مثال، «برنج طلایی» نوعی برنج تراریخته است که برای تولید ویتامین A مهندسی شده تا به رفع سوءتغذیه در مناطق فقیر جهان کمک کند.
چالش‌ها و بحث‌های پیرامون تراریخته
محصولات تراریخته همواره موضوع بحث و جدال میان دانشمندان، محیط‌زیستی‌ها و مصرف‌کنندگان بوده‌اند:
موافقان می‌گویند: این محصولات باعث افزایش تولید غذا، کاهش گرسنگی در جهان، کاهش مصرف سموم شیمیایی و ارزان‌تر شدن مواد غذایی می‌شوند.
مخالفان نگرانند: تغییرات ژنتیکی ممکن است در درازمدت اثرات ناشناخته‌ای روی سلامت انسان (مانند ایجاد آلرژی‌های جدید) داشته باشد یا به تنوع زیستی و محیط زیست (مثل آسیب به حشرات مفید یا ایجاد علف‌های هرز مقاوم) صدمه بزند.
در حال حاضر، در بسیاری از کشورهای جهان قوانین سختی برای آزمایش، تولید و برچسب‌گذاری (برای آگاهی مصرف‌کننده) روی این محصولات وجود دارد.
